بحرین دارای یک مجلس نمایندگان و یک مجلس مشورتی (در نقش سنا) است که برای هر یک ۴۰ نماینده در نظر گرفته شده. نمایندگان مجلس اول از سوی رای دهندگان و نمایندگان مجلس دوم از سوی پادشاه ( امیر ) بحرین انتخاب میشوند. اولین دور انتخابات جزیره در سال ۲۰۰۲ و دور دوم آن در سال ۲۰۰۶ برگزار شد.

 نتایج انتخابات سال ۲۰۰۶ حاکی از موفقیت نسبی گروههای مذهبی بخصوص شیعیان جزیره بود. در آن تاریخ ۸۸ درصد از جمعیت نزدیک به ۹۰۰.۰۰۰ نفری بحرین را مسلمانان تشکیل میدادند و تعداد شیعیان دو برابر سنی ها بود. در انتخابات سال ۲۰۰۶ “جمعیت وفاق” شیعیان به رهبری شیخ علی سلمان با بدست آوردن ۱۸ کرسی ۴۵ در صد نمایندگان مجلس را از آن خود ساخت و از این لحاظ به بزرگترین تشکل سیاسی در مجلس تبدیل شد.

 منتقدان تشکلهای سیاسی مذهبی در مجلس معتقد اند که گروهها یاد شده، منجمله الوفاق، طی چهار سال گذشته بجای پرداختن به مسائل عمومی و اساسی مردم مانند آموزش و درمان بیشتر اوقات خود را صرف دفاع از منافع گروهی و فردی ساخته اند. تصویب طرح حقوق بازنشستگی مادام العمر برای نمایندگان و در نظر گرفتن ماهانه یک در صد مالیات بر درآمد کلیه ساکنان جزیره و همچنین پیشگیری از اجرای قانون خانواده که میتوانست به تامین آزادی های بیشتری برای زنان بیانجامد از جمله نکاتی است که از سوی غیر مذهبی ها مورد انتقاد قرار گرفته است. اجرای قانون خانواده پس از مخالفت شیعیان با آن اینک تنها محدود به گروههای سنی است.

 در فاصله سال ۱۹۹۵ که جمعیت شیخ نشین در حدود ۶۰۰ هزار تن بود تاکنون که این رقم به ۱.۲ میلیون رسیده، تعداد تختها در بیمارستانهای بحرین افزایش نیافته است. منتقدین وضع موجود که در هر حال دولت در ایجاد و ادامه آن دارای نقش بزرگتری از مجلس است، بجز بی توجهی نسبت به سرمایه گذاری بیشتر در امور درمان و آموزش، عدم ایجاد مشاغل ثابت تازه صنعتی و عدم افزایش اعتبارات آموزشی را نیز مطرح میسازند.

مسائل اصلی حاکمیت علاوه بر گروههای سیاسی منتصب به شیعیان و سنی ها که در گیر رقابت های قبله ای و گرایشهای مذهبی بنظر میرسند، حاکمیت سیاسی و اعضاء خانواده آل خلیفه و مسئولان دربار و دولت نیز طی ده سال اخیر درگیر تقسیم قدرت و دارایی ها و سهم خواهی بیشتر بوده اند.

 قدرت کنونی در بحرین مابین حمد ابن عیسی امیر بحرین و خلیفه بن سلمان عموی او که عهده دار منصب نخست وزیری است تقسیم گردیده. سلمان ابن حمد ال خلیفه ، فرزند شیخ عیسی، ولیعهد بحرین است. او معتقد است که ولیعهد میباید منصب نخست وزیری را عهده دار باشد ( شبیه روشی که در کویت مرسوم است) خلیفه بن سلمان،نخست وزیر، معتقد است که ولیعهدی بحرین میباید به فرزندان او منتقل شود.

 منشاء اختلاف فامیلی مربوط به حادثه سال ۱۹۶۸ است که طی آن محمد ابن خلیفه برادر خود را به قتل رساند. بعد از قتل، انگلیسی ها قاتل را به هند تبعید کرده و فرزند مقتول یعنی شیخ عیسی پدر حمد، امیر کنونی را به حاکمیت نشاندند. از زمان مرگ عیسی در ماه مارس ۱۹۹۹ و به قدرت رسیدن حمد امیر کنونی که خود را شاه خوانده، رقابت تازه ای در خانواده آل خلیفه و نزد نوه های او برای کسب قدرت و دارایی بیشتر آغاز شد.

 اینک نوه های محمد خواستار بازگرداندن ولیعهدی به گروه خود هستند. در این میان علی بن خلیفه که بعد از مرگ پدر منصب نخست وزیری بحرین به او تفویض خواهد شد، خواستار منصب ولیعهدی نیز شده است. سلمان ابن حمد بن خلیفه ولیعهد بحرین که میانه رو تر از سایر اعضاء خانواده حاکم بنظر میرسد خواهان در اختیار گرفتن پست نخست وزیری در آینده است. علی رغم وجود همه اختلافهای درون فامیلی، مقابله با فعالان شیعه و ایستادگی در برابر مخالفان و معترضان خواستار اصلاحات، تنها عاملی است که پیرامون آن خانواده حاکمه دارای همبستگی و اشتراک نظر است.

 تغییر ترکیب جمعیت

 نکته قابل تامل در دمکراسی نوع بحرین که ظاهرا از نظر سیاسی و اجتماعی بازتر از سایر امیر نشین های حاشیه جنوبی خلیج فارس است، موروثی بودن مقام نخست وزیری و سهم داشتن خانواده امیر در تصاحب وزارت خانه ها و مشاغل عمده است، بطوریکه اعضاء خانواده حاکم بیش از ۸۰ در صد از ۲۵ وزارت خانه بحرین را شخصا در اختیار دارند.

 بجز پرداختن به اختلافات درونی، هیات حاکمه بحرین طی سالهای اخیر سرکوب مخالفان و بخصوص مقابله با فعالان شیعه را نیز در دستور کار خود داشته است. در اجرای این طرح، هیات حاکمه از حمایت پاره ای کشور های همسایه نیز برخوردار است. پس از انتخابات سال ۲۰۰۶ گزارشهایی حاکی از انتقال تعداد قابل ملاحظه ای اعراب سنی با ملیت دوگانه به بحرین با هدف تاثیر گذاری در نتیجه انتخابات بود.

 از آن تاریخ تاکنون طی برنامه ای مشخص، بیش از یکصد هزار نفر عرب سنی ( وهابی ) به تابعیت بحرین درآمده اند. ورود این گروه نسبت اکثریت شیعیان بومی را تغییر داده و ظاهرا تعداد آنها را با سنی های دارای حق رای متعادل ساخته است. عربستان نسبت به بحرین دارای نگاه ارشدیت و اقماری است. در نگاه سعودی ها کشیدن یک پل ۲۵ کیلومتری از بحرین به خاک عربستان این پیوند ها را تقویت کرده است.

 از راه توسل به تغییر ترکیب جمعیت و همچنین هجوم سازمان یافته علیه فعالان شیعه، عوامل دست راستی در درون حاکمیت بحرین انتظار دارند که از تکرار پیروزی شیعیان در انتخابات آینده مجلس و شورای شهر که قرار است بصورت همزمان روز ۲۳ ماه اکتبر برگزار شود پیشگیری بعمل آورند. دادستان کل بحرین بمنظور خاموش نگاه داشتن صدای معترضان روز گذشته دستور داد که رسانه های بحرینی از انتشار گزارش پیرامون وضعیت بازداشت شده گان شیعه خودداری کنند.

  نقش انتخابات را در تامین دموکراسی و رسیدن به یک جامه ی مطلوب چگونه ارزیابی نی کند؟

انتخابات یکی از مولفه های اساسی در تحکیم دموکراسی به شمار میرود، یعنی اگر شما تاریخ کشور های که فراینده دموکراسی را طی کردند باشد مورد مطالعه قرار دهند انتخابات به عنوان یک مولفه بنیادی نقش کیلدی را در ایجاد دموکراسی و ثبات دموکراتیک در جامعه ایفا کرده است.

بنابر این جامعه افغانستان که در واقع تازه مسیر دموکراسی را طی می کند در واقع برنامه انتخابات یک  پروسه معقول، بجا و جدی تلقی نمایند، از این طریق فرهنگ دموکراتیک انتخابات را باید در ساختار سیاسی- اجتماعی جامعه افغانستان نهادینه شود.

هرگاه اگر بهترین نماد دموکراسی را در ذهن خود بیاوریم، همین برگزاری انتخابات خواهد بود، اما انتخابات مکانیزم های خود را دارد که متاسفانه در جامعه افغانستان بخاطر نوپا بودن دموکراسی و انتخابات، هنوز چالشها و مشکلات زیادی فراه راه برگزاری یک انتخابات دموکراتیک قرار دارد.

بحث تقلب، چگونگی نظارت از انتخابات، مشارکت مردم در روز انتخابات، نبود امنیت و فقدان تجربه شهروندان از دموکراسی و انتخابات از چالش های است که در برابر انتخابات پیش رو در کشور وجود دارد. با این وجود می شود که انتخابات را به عنوان یک رکن اساسی برای ایجاد دموکراسی پای دارد در نظر گرفت.

چقدر و ضعیت فکری و فرهنگی مردم را در برگزاری یک انتخابات دموکراتیک و عادلانه فراهم می بیند؟

تمام جوامع که تغییرات بنادی و ژرف در آن ایجاد شده، محصول تغییر در ذهنیت فکری- فرهنگی افراد و شهروندان آن جامعه بوده، تا زمان که در ذهن شهروندان یک کشور تغییر و تحول بنیادی ایجاد نشود روند و سیمای آن ملت و کشور تغییر نخواهد کرد.

پس بنابر این رشد فکری- فرهنگی شهروندان میتواند در ایجاد دموکراسی نقش اساسی داشته باشد، هم در ایجاد یک فرهنگ دموکراتیک. اما ما در افغانستان تا هنوز شاهد فرهنگ سنتی قبلی هستیم واین فرهنگ سنتی به عنوان یک مانع اساسی در برابر دموکراسی و ارزشهای دموکراتیک قرار دارد. در واقع محدویت های زیادی را فراراه دموکراسی نو پا در افغانستان ایجاد کرده است.

الگوها و معیاری های استاندارد برای یک رقابت دموکراتیک در کشورهای توسعه یافته و دموکراتیک چگونه است؟ با توجه به معیار ها و الگوهای معیاری پیکارهای انتخاباتی، تا چی اندازه با روند پیکارهای انتخاباتی جاری در کشور هم خوانی دارد؟

در هر انتخابات دو معیار بسیار مهم و اساسی وجود دارد. ۱- مشارکت شهروندان در انتخابات. در جامعه افغانستان آنچکه رکن اول انتخابات بشمار می آید و روی آن تاکید می شود، این است که باید اشتراک شهروندان در انتخابات باید بسیار گسترده باشد، مشارکت گسترده شهروندان در واقع نشان گرحساسیت بودن مردم را در برابر سرنوشت سیاسی شان است. این مشارکت برای تغییر و اصلاحات سیاسی- اجتماعی افغانستان است. ۲- رقابت میان نامزدان است. ممکن است ما مشارکت گسترده در انتخابات داشته باشیم اما این مشارکت حالت رقابتی به خود نداشته باشد زیاد موثر نخواهد بود. مشارکتی در انتخابات ارزشمند است که توام با رقابت سالم و شفاف باشد. پیکارهای انتخاباتی نیز معیار های خاض خود را دارد که باید آن در نظر گرفته شود.  فضای انتخاباتی سالم، انتخابات عاری از تقلب، مکانیزم های نظارتی بصورت دقیق مورد توجه قرار گرفته باشد، ناظران داخلی و خارجی حضورت خوب از انتخابات داشته باشند این مولفه های است که در انتخابات بخصوص در جامعه افغانستان که تازه وارد بحث برگزاری انتخابات و مشارکت سیاسی را تمرین می کند از اولویت خاضی برخوردار است.

در انتخابات پیش رو آدم های گوناگونی( بیسواد، دوکان دار، آهنگر… ) خود شان را برای ورود به مجلس نمایندگان نامزد کردند، به نظر شما نامزد شدن این افراد نشان از پویای دموکراسی است یا نشان از … دموکراسی در جامعه افغانستانی؟

پارلمان جای نمایش دادن، فیشن، مد … و افراد بیسواد نیست که هر فرد بخواهد در مجلس نمایندگان راه پیدا کند. پارلمان جای قانونگذاری، نظارت بر عمل کرد حکومت و خدمت برای مردم است، بنابر این کسانی باید به پارلمان راه پیدا نمایند که با مسائل حقوقی، سیاسی و اجتماعی آگاهی کامل داشته باشد. افراد که چنین توانائی های را ندارند و خود را نامزد کردند برای ورود به پارلمان از نظر تاریخی و روان شاختی ناشی از یک عقده های انباشته شده تاریخی است، که در روان مردم وجود دارد. وظفه پارلمان کاملاً روشن است. یک نماینده ی مجلس اولین وظیفه اش قانونگذاری است، پس باید نمایده ی مردم که به مجلس راه پیدا می کند، باید قانونگذار باشد و ساختار سیاسی- اجتماعی جامعه خود را بشناسد، مشکلات سیاسی، اجتماعی و تاریخی افغانستان را به دورستی درک کرده و بتواند راه کارهای منطقی را برای آینده کشور تصویب نماید. بحث دیگر، نظارت برعمل کرد حکومت است، ما شاهد بودیم که پارلمان برحال ما در نظارت خود بر عمل کرد حکومت ناکام بود. بحث نظارت یکی از وظیفه بسیار مهم برای یک نماینده مردم در مجلس نمایندگان به شمار می رود.

اگر چنین افرادی که شما گفتید به پارلمان راه پیدا کند سرنوشت مجلس دوم چگونه خواهد بود؟

به نظر من اگر این افراد به مجلس نمایندگان بعدی افغانستان راه پیدا نمایند با توجه به معیار های یک پارلمان معیاری، دموکراتیک … و توانمند دارد پارلمان بعدی افغانستان بدتر از پارلمان برحال خواهد بود. در صورت ایجاد چنین پارلمانی، در افغانستان ما در آینده شاهد یک نهاد قانونگذار معیوب خواهیم بود.

 به نظر شما پارلمان اول ناکام بود؟

پارلمان اول باتوجه به کارکرد که در پنج سال گذشته از خود بجا گذاشت به نظر من ناکام بود. اما شکل گرفتن یک پارلمان برای اولین بار در افغانستان و تجربه پارلمان داری یک گام به جلو است. اما پارلمان اول نه توانست که خواسته ها و انتظارات مردم را بر آورده بسازد، بر این اساس است که امروز شهروندان افغانستان از کارکرد پارلمان و شرکت در انتخابات بسیار ناامید هستند.

بیسواد بودن شماری از نامزدان پارلمانی، نگرانی جدی را از ایجاد یک پارلمان ضعیف خلق کرده است، چشم اندازه پارلمان بعدی را شما چگونه بررسی می کند؟

حضور افراد بیسواد در میان نامزدان پارلمانی یک نگرانی جدی را به میان آورده است. این نگرانی ها به جاهم است. در واقع این قوه مقننه است که یک بعد نظام سیاسی افغانستان را شکل می دهد.  شهروندان افغانستان در انتخابات پیش رو دقت کنند تا برای کسانی رای اعتماد دهند که نماد وفاداری و خدمتگذار شهروندان باشد. نمایندگان مجلس دوم باید برخوردار از تعهد، تخصص و افراد تحصیل کرده باشند. من می توانم که در کنار دیگر افراد که با دانش و تخصص هستند، از داکتر جعفر مهدوی نام ببرم که ایشان هم یک شخصیت فرهنگی است، هم یک فعال سیاسی، و داری دست آوردهای محسوس در حوزه سیاست و فرهنگ افغانستان بود و دارای درجه داکتری جامعه شناسی است. این نامزدان می توانند که در حوزه قانونگذاری کمک نمایند تا در حوزه تقنین افغانستان، و نظار بر عمل کرد حکومت باتوجه به دانش و تخصص که دارد می تواند که از برنامه های حکومت تخصصی و علمی نظارت نمایند. هم چنین در بخش پاسخگو سازی حکومت می تواند نقش موثر و ارزنده ای را انجام دهد.

نقش تحصیل کرده ها و دانشجویان را در یک انتخابات مطلوب و موثر چگونه بررسی می کند و پیام شما برای جوانان و تحصیل کردگان چیست؟

تحصیل کرده ها، فرهنگیان و دانشمندان، چشم و چراغ جامعه هستند نه تنها خود این افراد در انتخاب خود اسلاخ را برگزنند و شایسته ترین را انتخاب کنند بلکه در تشویق مردم و شهروندان افغانستان برای انتخاب افراد شایسته و متعهد نقش اساسی و کلیدی دارند. این جا رسالت دانشجویان و تحصیل کرده کان است که از طریق آگاهی بخشی برای مردم، می توانند که نامزدان تحصیل کرده، متعهد و کاردان را برای مردم معرفی کنند. تا شهروندان ما از این طریق بتوانند در انتخاب خود شایسته ترین نامزد را انتخاب نمایند تا در هدف خود که در واقع تامعین مطالبات خود دست پیدا نمایند.

سروش ملت

ناکار آمدی استراتژی خارجی ها در افغانستان باعث ایجاد مشکلات و بهم ریختگی جدی شده است
بیش از هشت سال از کنفرانس بن و تحولات جدید سیاسی در افغانستان می گذرد، طی این سالها انکشاف متوازن، تامین حقوق شهروندی و دموکراسی را در افغانستان چگونه ارزیابی می کنید؟ 

نخست، وزیر امور خارجه کشور از همکاری‌ها و مساعدت‌های سازمان ملل متحد در راستای تأمین صلح و تحکیم ثبات در افغانستان و تلاش‌های آن سازمان جهت بازسازی افغانستان،‌ قدردانی به عمل آورد.

در مقابل، آقای  باریت به نمایندگی‌ از دیگران صحبت نموده، از تداوم حمایت و مساعدت‌های آن سازمان به مردم افغانستان اطمینان داد.

گفتنی است که در این ملاقات، طرفین روی سایر موضوعات مورد علاقه نیز صحبت و تبادل نظر کردند.

این سفر به دنبال برگزاری نشست مشورتی صلح کابل صورت می گیرد که در آن، ترکیه و عربستان سعودی، به عنوان دو کشوری مورد توجه قرار گرفتند که قادر خواهند بود در آشتی میان دولت افغانستان و مخالفان مسلح آن نقش موثری بازی کنند.

با توجه به این مسئله، انتظار می رود بحث چگونگی برقراری صلح و امنیت در افغانستان و آشتی دولت با مخالفان مسلح در دیدارهای حامد کرزی با مقامات ارشد دولت ترکیه مطرح شود.

ترکیه پیش از این حداقل در دو مورد جلسات مشترکی را با حضور روسای جمهوری افغانستان و پاکستان برگزار کرده و کوشیده است “روابط تیره” بین این دو کشور را بهبود بخشد.

آقای کرزی نیز همواره بر نقش کشورهای منطقه در استقرار صلح و امنیت در افغانستان تاکید کرده است.

مسئولان حکومتی در افغانستان نسبت به فعالیت گروه های تروریستی در مناطق مرزی این کشور با پاکستان و نقش احتمالی برخی محافل پاکستانی در ادامه نا امنی در افغانستان نگران هستند اما در عین حال، تاکید می کنند که کشورهایی نظیر ترکیه و عربستان سعودی قادر خواهند بود نقش مهمی در تامین امنیت در افغانستان بازی کنند.

هدف از کنفرانس “تعامل و اعتماد سازی در آسیا” بهبود امنیت در منطقه و “اعتمادسازی” میان کشورهای آسیایی اعلام شده و در آن مقاماتی از سایر کشورهای آسیایی نیز شرکت دارند و انتظار می رود هیات افغانستان با برخی از این مقامات نیز دیدار کند. بی بی سی

خبرگزاری بخدی، کابل_

حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان استعفای حنیف اتمر، وزیر داخله (کشور) و امر الله صالح، رئیس عمومی امنیت ملی افغانستان را پذیرفته است.

در نخستین روز برگزاری نشست مشورتی صلح کابل، محل برگزاری این نشست هدف حملات راکتی قرار گرفت و نیروهای امنیتی تا نزدیک به یک ساعت با شورشیان مهاجم در نزدیکی محل برگزاری نشست صلح، درگیر شدند.

این حملات همزمان با سخنرانی حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان در گشایش نشست مشورتی صلح صورت گرفت، اما به هیچ یک از شرکت کنندگان این نشست آسیبی نرسید.

در اعلامیه ای که از سوی ریاست جمهوری افغانستان منتشر شده، آمده است که رئیس جمهور با وزیر داخله و رئیس عمومی امنیت ملی در مورد حوادثی که در روز برگزاری نشست صلح صورت گرفت، تشکیل جلسه داد.

اما اعلامیه افزوده که “توضیحات” ارایه شده از سوی این دو مقام امنیتی برای رئیس جمهور “قناعت بخش نبوده است.”

لحن این اعلامیه می رساند که وزیر داخله و رئیس عمومی امنیت ملی افغانستان، مجبور به کناره گیری از وظایف شان شده اند.

‘دلایل داخلی و خارجی’

ولی امرالله صالح، در یک کنفرانس خبری در کابل این مسئله را رد کرد.

آقای صالح که در حضور خبرنگاران، استعفانامه خود را می خواند، گفت: “اینجانب امرالله صالح، رئیس عمومی امنیت ملی، استعفای خود را از این سمت، به دلیل اینکه در ترتیبات امنیتی جرگه مشورتی صلح ناکام شدیم، به حضور رئیس جمهور افغانستان و ملت بزرگوار افغانستان تقدیم می دارم.”

او افزود: “دهها دلیل و نزاکت های داخلی و خارجی دیگر وجود دارد که من به دلیل آن از سمت خود استعفا می کنم، اما حالا به این دلیل نمی پیچم.”

امرالله صالح
آقای صالح گفت، دلایل داخلی و خارجی در استعفای او نقش داشته است

آقای صالح هیچ گونه توضیح بیشتری در مورد “دلایل داخلی و خارجی” نداد.

ریاست جمهوری افغانستان تا تعیین افراد جدید، محمد منیر منگل، معاون وزارت داخله را به عنوان سرپرست این وزارت و ابراهیم اسپین زاده، معاون شورای امنیت افغانستان را به عنوان سرپرست ریاست عمومی امنیت ملی این کشور تعیین کرده است.

استعفای این مقامات امنیتی، به شکل غیرمنتظره ای اعلام شده و در روزهای اخیر، هیچ نشانه ای حاکی از چنین تحولی نبوده است.

امر الله صالح و حنیف اتمر، در گذشته نیز یک بار به دلیل آنچه که کوتاهی در تامین امنیت مراسم تجلیل از پیروزی مجاهدین در کابل خوانده شد، مورد انتقاد گسترده مجلس نمایندگان افغانستان قرار گرفتند.

این مقامات در آن زمان از سوی مجلس نمایندگان افغانستان استیضاح شدند اما این جلسه، برای رد صلاحیت آنها رای کافی نیاورد.

این نخستین بار است که دو مقام ارشد دولتی افغانستان به دلیل “کوتاهی در انجام وظیفه” استعفا می دهند.

امرالله صالح، از سابقه دارترین افراد در ریاست امنیت ملی افغانستان است که در بیش از شش سال گذشته ریاست این نهاد را برعهده داشته است.

حنیف اتمر، نیز در بیش از چهار سال اخیر به عنوان وزیر داخله افغانستان کار کرده بود. او پیش از این، وزیر معارف (آموزش و پرورش) افغانستان بود.